జనవరి 29, 2026న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక సర్వే 2025-26 (Economic Survey 2025-26) కృత్రిమ మేధ (AI) వల్ల రాబోయే పరిస్థితులు 2008 గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ క్రైసిస్ కంటే దారుణంగా ఉండవచ్చని హెచ్చరించింది. ఇది ప్రధానంగా గ్లోబల్ AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్మెంట్స్లో హైలీ లెవరేజ్డ్ (అధిక రుణాలతో) మోడల్స్ వల్ల వచ్చే సిస్టమిక్ షాక్పై దృష్టి సారించింది.
ముఖ్య హెచ్చరికలు:
2008 కంటే దారుణం: AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (డేటా సెంటర్లు, GPUs మొదలైనవి)పై అధిక రుణాలు, ఆఫ్-బ్యాలెన్స్ షీట్ డెట్ ($120 బిలియన్ పైగా) వల్ల సిస్టమిక్ షాక్ రావచ్చు. ఇది ఫైనాన్షియల్, టెక్నాలజికల్, జియోపాలిటికల్ స్ట్రెస్లు కలిసి వచ్చే “కాస్కేడింగ్ క్రైసిస్”గా ఉండవచ్చు. మాక్రోఎకనామిక్ పరిణామాలు 2008 కంటే ఘోరంగా ఉండవచ్చని సర్వే పేర్కొంది. ఇలాంటి తీవ్ర సంక్షోభం రావడానికి 10-20% (1 in 5 to 1 in 10) అవకాశం ఉందని అంచనా. ఇది “లో ప్రాబబిలిటీ – హై ఇంపాక్ట్” రిస్క్.
భారత్పై ప్రభావం:
భారత్ IT వైట్-కాలర్ ఉద్యోగాలకు (ముఖ్యంగా లో-కాస్ట్ ఔట్సోర్సింగ్ సేవలు) ప్రత్యక్ష ముప్పు వుంది. AI వేగంగా, తక్కువ ఖర్చుతో పనులు చేస్తుండటంతో భారత్ యొక్క పోటీ ప్రయోజనం తగ్గుతుంది. ఉద్యోగాలు క్రమంగా తగ్గుతాయి (సడన్ లాస్ కాదు), ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గుముఖం పడతాయి.
సూచనలు:
ఉద్యోగాల రక్షణ, స్కిల్స్ అప్గ్రేడ్, మిటిగేషన్ స్ట్రాటజీలకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి AI ఎకనామిక్ కౌన్సిల్ ఏర్పాటు చేయాలి. AIని “జనరల్-పర్పస్ టెక్నాలజీ”గా చూసి, నాన్-నెగోషియబుల్ బౌండరీలు (ప్రెడిక్టివ్ పోలిసింగ్, ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ మొదలైనవి) నిర్ణయించాలి. భారత్ బలమైన మాక్రో బఫర్స్ (మాక్రో ఎకనామిక్ స్టెబిలిటీ)తో రిలేటివ్గా సురక్షితంగా ఉందని, కానీ ఉదాసీనత ప్రమాదకరమని హెచ్చరించింది.
ఈ హెచ్చరికలు ప్రధానంగా గ్లోబల్ AI ఇన్వెస్ట్మెంట్ బబుల్ (అధిక రుణాలు, ఆప్టిమిస్టిక్ టైమ్లైన్స్)పై దృష్టి పెట్టాయి, భారత్ IT రంగంపై దాని ప్రభావం హైలైట్ చేశాయి. ఇది జాబ్ లాస్ పానిక్ను కొంత ఓవర్స్టేటెడ్ అని కూడా చెప్పింది, కానీ రిస్క్ను తక్కువ చేయకూడదని సూచించింది.
