తిరుమల శ్రీవారి లడ్డు ప్రసాదంలో కల్తీ నెయ్యి వ్యవహారంపై స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీమ్ (SIT) ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి లేఖ రాసింది.
ముఖ్య అంశాలు:
2019-2024 మధ్య కాలంలో లడ్డూ తయారీలో జరిగిన తప్పిదాలు, కల్తీ నిర్ధారణ, దర్యాప్తు ఫలితాలను ఈ లేఖలో వివరించారు. భవిష్యత్తులో ఇలాంటివి జరగకుండా దిద్దుబాటు చర్యలు (corrective measures) సూచించారు.
కల్తీ వివరాలు: నెయ్యి కల్తీ జరిగింది – కానీ జంతు కొవ్వు (animal fat) లేదని SIT ఛార్జిషీట్లో స్పష్టం చేశారు. బదులుగా సింథటిక్ నెయ్యి (synthetic ghee) వాడారు – పామ్ ఆయిల్, వెజిటబుల్ ఆయిల్స్, కెమికల్స్ (బీటా కెరోటిన్, ఎసిటిక్ యాసిడ్ ఈస్టర్, మోనో గ్లిజరైడ్స్ వంటివి) కలిపి పాలు ఫ్యాట్ లేకుండా తయారు చేశారు. ఇది నెయ్యి లాగా కనిపించేలా, టెస్టుల్లో పాస్ అయ్యేలా రూపొందించారు.
పరిమాణం: 2019-2024 మధ్య కాలంలో సుమారు 68 లక్షల కిలోల కల్తీ నెయ్యి సరఫరా అయింది. దాని విలువ సుమారు ₹250 కోట్లు. దీంతో 20 కోట్ల లడ్డూలు తయారయ్యాయని అంచనా.
ప్రధాన ఆరోపణలు: ఉత్తరాఖండ్కు చెందిన భోలే బాబా ఆర్గానిక్ డెయిరీ (Bhole Baba Dairy) సరఫరాదారులు, TTD అధికారులు, బయటి డెయిరీ ఎక్స్పర్ట్స్ కలిసి ఈ కుంభకోణం చేశారు. 9 మంది TTD అధికారులు, 5 మంది డెయిరీ ఎక్స్పర్ట్స్ సహా 36 మందిపై ఆరోపణలు.
దర్యాప్తు నేపథ్యం: సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాల మేరకు CBI నేతృత్వంలోని SIT 15 నెలల పాటు దర్యాప్తు చేసింది. ఛార్జిషీట్ నెల్లూరు ACB కోర్టులో దాఖలు చేశారు.
ప్రభుత్వ స్పందన: లేఖను అధ్యయనం చేసి స్పందిస్తామని ప్రభుత్వం తెలిపింది. వైకాపా తప్పుడు ప్రచారం (క్లీన్ చిట్ ఇస్తున్నట్లు) చేస్తోందని ఆరోపిస్తూ, భక్తుల విశ్వాసం, తితిదే ప్రతిష్ఠ కాపాడతామని స్పష్టం చేసింది. కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హామీ ఇచ్చింది.
రాజకీయ కోణం: వైకాపా నేతలు (భూమన కరుణాకర్ రెడ్డి వంటివారు) జంతు కొవ్వు లేదని, ఇది రాజకీయ దురుద్దేశంతో చేసిన ప్రచారమని వాదిస్తున్నారు. మరోవైపు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం (చంద్రబాబు, పవన్ కల్యాణ్) గత పాలనలో జరిగిన అవకతవకలను ఎత్తిచూపుతోంది.
ఇది భక్తుల భావోద్వేగాలను దెబ్బతీసిన సంచలన కేసు. SIT లేఖ ప్రభుత్వానికి దిద్దుబాటు చర్యలకు దారి తీస్తుంది.
