బ్రిటన్ పార్లమెంట్‌లో ప్రస్తుతం ఓ ఆసక్తికరమైన చర్చ నడుస్తోంది.

లైంగిక వేధింపులు, చిన్నారులపై జరిగే ‘గ్రూమింగ్’ (Grooming) నేరాల విచారణ తీరును పూర్తిగా మార్చేయాలని లేబర్ పార్టీ ఎంపీ నటాలీ ఫ్లీట్ (Natalie Fleet) గట్టిగా డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ తరహా కేసుల్లో సాధారణ ప్రజలతో కూడిన ‘జ్యూరీ’ (Jury) వ్యవస్థను పక్కనపెట్టి, కేవలం అనుభవజ్ఞులైన న్యాయమూర్తులే తీర్పునిచ్చే ‘జడ్జి-ఓన్లీ ట్రయల్స్’ (Judge-only trials) విధానాన్ని తీసుకురావాలని ఆమె కోరుతున్నారు.

బాధితుల పక్షాన నిలబడాల్సిన సమయం

నటాలీ ఫ్లీట్ ఈ ప్రతిపాదన చేయడానికి బలమైన కారణం ఉంది. ఆమె స్వయంగా ఒకప్పుడు గ్రూమింగ్ బాధితురాలు. 15 ఏళ్ల వయసులో ఒక వ్యక్తి చేతిలో మోసపోయి, చిన్న వయసులోనే తల్లి అయ్యారు. ఆ చేదు అనుభవాల నుంచే ఆమె ఈ పోరాటాన్ని మొదలుపెట్టారు. ప్రస్తుతం బ్రిటన్ కోర్టుల్లో దాదాపు 78,000 కేసులు పేరుకుపోయి ఉన్నాయి. ఇందులో సగం కంటే ఎక్కువ లైంగిక నేరాలకు సంబంధించినవే. బాధితులు న్యాయం కోసం ఏళ్ల తరబడి ఎదురుచూడటం అన్యాయమని, ఈ జాప్యాన్ని తగ్గించడమే తన లక్ష్యమని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

జ్యూరీ వ్యవస్థపై అభ్యంతరాలు ఎందుకు?

సాధారణంగా జ్యూరీ సభ్యులు సమాజం నుంచి వస్తారు. అయితే, గ్రూమింగ్ వంటి సున్నితమైన కేసుల్లో వారిపై కొన్ని ప్రభావాలు ఉంటాయని నటాలీ వాదిస్తున్నారు.

పక్షపాతం మరియు అపోహలు: లైంగిక వేధింపుల కేసుల్లో బాధితుల ప్రవర్తనపై జ్యూరీ సభ్యులకు కొన్ని పాతకాలపు అభిప్రాయాలు (Rape myths) ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇది తీర్పుపై ప్రభావం చూపుతుంది.

మానసిక ఒత్తిడి: కోర్టు గదిలో జ్యూరీ ముందు వాంగ్మూలం ఇవ్వడం బాధితులకు నరకప్రాయంగా మారుతోంది. న్యాయమూర్తుల పర్యవేక్షణలో విచారణ జరిగితే బాధితులకు మరింత భద్రత, గౌరవం లభిస్తాయి.

తక్కువ శిక్షలు: ప్రస్తుతం ఉన్న విధానంలో నిందితులకు శిక్షలు పడే అవకాశం తక్కువగా ఉందని, నిపుణులైన జడ్జిలు ఉంటే కేసులోని లోతుపాతులను మెరుగ్గా విశ్లేషించగలరని ఆమె నమ్ముతున్నారు.

ప్రభుత్వ వ్యూహం.. విపక్షాల విమర్శలు

బ్రిటన్ న్యాయశాఖ మంత్రి డేవిడ్ లామీ కూడా కోర్టుల్లో పేరుకుపోయిన కేసుల భారాన్ని తగ్గించేందుకు కొన్ని కీలక మార్పులు సూచించారు. మూడేళ్ల లోపు శిక్ష పడే అవకాశం ఉన్న కేసుల్లో జ్యూరీ విచారణను తొలగించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, దీనిపై న్యాయ నిపుణులు మరియు ప్రతిపక్షాల నుంచి తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. జ్యూరీ వ్యవస్థ అనేది ప్రజాస్వామ్యానికి మూలస్తంభం వంటిదని, దానిని తొలగించడం వల్ల ప్రజలకు న్యాయవ్యవస్థపై నమ్మకం తగ్గే ప్రమాదం ఉందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు.

“న్యాయం ఆలస్యం కావడం అంటే న్యాయాన్ని నిరాకరించడమే. బాధితులు 2030 వరకు వేచి ఉండాల్సిన పరిస్థితి రాకూడదు.” – నటాలీ ఫ్లీట్, ఎంపీ.

నటాలీ ఫ్లీట్ చేస్తున్న ఈ ప్రతిపాదన బాధితులకు ఊరటనిచ్చేలా ఉన్నప్పటికీ, శతాబ్దాల కాలంగా ఉన్న జ్యూరీ సంప్రదాయాన్ని వీడటం బ్రిటన్ న్యాయవ్యవస్థలో పెద్ద సవాలుగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో పార్లమెంట్‌లో దీనిపై మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది.